Hội nghị thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật: Từ chính sách đến thực tiễn

Trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật tại Phú Thọ, An Giang và Bắc Ninh với sự tham gia của nhóm hỗ trợ trẻ hòa nhập” Viện Tài chính vi mô và phát triển cộng đồng (MACDI) phối hợp với Liên hiệp hội khoa học và kỹ thuật tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị “Thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật” trong tuần 09-14/3/2026 tại Hòa Bình – Phú Thọ. Sự kiện  bao gồm các phiên thảo luận về công cụ giám sát và cơ chế giám sát thực thi chính sách giáo dục hòa nhập cho Trẻ khuyết tật và phiên tập huấn kỹ năng giáo dục trẻ khuyết tật cho giáo viên, phụ huynh. 

Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo VUSTA Phú Thọ, Sở GD&ĐT Phú Thọ; đại diện Phòng Văn hóa – Xã hội các xã, phường; Trung tâm khoa học giáo dục tỉnh Phú Thọ, đại diện lãnh đạo trường tiểu học, giáo viên và cha mẹ học sinh có trẻ khuyết tật đang theo học.

Các đại biểu tham dự Hội nghị “Thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật” tại Hòa Bình – Phú Thọ (Nguồn: BTC).

Phiên hướng dẫn giám sát và báo cáo thực thiện giáo dục hòa nhập bằng cách thiết lập khung kỹ thuật giám sát 

Phiên hướng dẫn được trao đổi chi tiết trên nền tảng Công ước của Liên Hợp Quốc về quyền của người khuyết tật và Luật Giáo dục 2019, quy trình theo dõi được chuẩn hóa qua 5 bước có thể đo lường:

1. Thiết lập mục tiêu giám sát: Xác định các chỉ số về kết quả học tập, kỹ năng xã hội và hành vi. 
2. Thu thập dữ liệu thực địa: Sử dụng bộ công cụ gồm bảng kiểm, phiếu quan sát, đặc biệt là “Nhật ký lớp học” và “Hồ sơ học tập” để ghi nhận minh chứng.
3. Phân tích thông tin: Đối chiếu dữ liệu thu thập được với mục tiêu trong KHGDCN (IEP) để đánh giá mức độ tiến bộ.
4. Phản hồi và điều chỉnh: Dựa trên kết quả giám sát để thay đổi phương pháp dạy học hoặc bổ sung nguồn lực hỗ trợ.
5. Báo cáo và lưu trữ: Chuẩn hóa hồ sơ theo định kỳ theo tháng và học kỳ để phục vụ công tác quản lý xuyên suốt.

Hệ thống công cụ này giúp chuyển đổi cách theo dõi cảm tính sang phương pháp đánh giá dựa trên minh chứng, giúp Nhóm Hỗ trợ trẻ hòa nhập nhận diện chính xác các “nút thắt” trong quá trình thực hiện bộ công cụ. 

Hướng dẫn thực hiện bộ công cụ giám sát thực hiện chính sách giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật (Nguồn: BTC).

Đề xuất cơ chế giám sát và tư vấn cộng đồng giáo dục hòa nhập tại trường tiểu học

Góp phần tháo gỡ khó khăn về mặt vận hành, các chuyên gia và đại biểu đã  cùng nhau thảo luận về cơ chế thực hiện của các nhóm giám sát tư vấn giáo dục hòa nhập. Qua đó đề xuất thành lập Nhóm giám sát (Nhóm Hỗ trợ trẻ hòa nhập) như một đơn vị hoạt động độc lập, sử dụng bộ công cụ bao gồm hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng và các mẫu phiếu giám sát định kỳ. Mô hình này không chỉ giúp minh bạch hóa quá trình hỗ trợ mà còn tạo ra kênh tham vấn chuyên sâu, giúp giáo viên kết nối kịp thời với các nguồn lực chuyên môn bên ngoài để giải quyết các vướng mắc phát sinh tại cơ sở.

Hướng dẫn cơ chế giám sát thực hiện chính sách giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật (Nguồn: BTC).

Phương pháp dạy trẻ khuyết tật và kế hoạch giáo dục cá nhân gắn liền với kỹ thuật điều chỉnh trong giám sát giáo dục hòa nhập

Kế hoạch giáo dục cá nhân được khẳng định là công cụ giám sát quan trọng nhất ở cấp độ lớp học. Kế hoạch này cho phép giám sát chi tiết sự tương thích giữa khả năng của trẻ và chương trình giáo dục được triển khai qua bốn bước nghiệp vụ chặt chẽ:

• Bước 1 – Xác định khả năng và nhu cầu: Giáo viên tiến hành đánh giá trẻ trên các lĩnh vực phát triển như nhận thức, ngôn ngữ, thể chất và kỹ năng đặc thù.
• Bước 2 – Xây dựng mục tiêu theo nguyên tắc: Các mục tiêu phải đảm bảo tính đo lường được, bao gồm đầy đủ các yếu tố: Đối tượng (Audience), Hành vi (Behavior), Điều kiện thực hiện (Conditions) và Trình độ đạt được (Degree). 
• Bước 3 – Thiết lập kế hoạch giáo dục: Xây dựng lộ trình can thiệp và hỗ trợ chi tiết dựa trên các mục tiêu đã xác định.
• Bước 4 – Tổ chức thực hiện và phối hợp: Đây là giai đoạn giám sát thực thi với sự tham gia của “ba chân kiềng”. Nhà trường đảm bảo cung cấp cơ sở vật chất và đồ dùng dạy học chuyên dụng – Giáo viên trực tiếp ghi chép nhật ký hàng ngày về sự tiến bộ của trẻ – Phụ huynh đóng vai trò cung cấp thông tin về các biểu hiện của học sinh tại gia đình để có sự điều chỉnh kịp thời.

Phiên hướng dẫn thực hiện và thực hành (Nguồn: BTC).

Thông qua việc tháo gỡ các rào cản thực tiễn và tăng cường phối hợp nhà trường – gia đình, hội nghị hướng tới mục tiêu hiện thực hóa quyền tiếp cận giáo dục công bằng cho học sinh khuyết tật.